Đưa tinh thần thủ công vào nhiếp ảnh kỹ thuật số | Knowledge #514

Có những tác phẩm nhiếp ảnh dù được xem trên màn hình máy tính bảng hay điện thoại thông minh vẫn phảng phất cảm giác bề mặt của giấy.
Ảnh kỹ thuật số, với khả năng ghi hình sắc nét và chia sẻ tức thì, vô cùng tiện lợi. Tuy vậy, đôi khi ta vẫn cảm thấy thiếu vắng điều gì đó khi mọi trải nghiệm chỉ khép lại trong khuôn hình của màn hình.

Vì thế, hãy thử để bức ảnh đi một vòng xa hơn đôi chút.

In ảnh. Sắp xếp rồi quét. Dùng máy ảnh chụp lại hình ảnh đã được in trên giấy. Khi đi qua bàn tay con người, tác phẩm nhiếp ảnh được bổ sung một cảm thức chất liệu mà dữ liệu thuần túy khó có thể tạo nên.

Cảm thức ấy cũng tương thông với tư tưởng của phong trào Arts and Crafts, được William Morris và những người đồng hành trân trọng tại Anh vào thế kỷ XIX.
Đó là thái độ chủ động bước ra khỏi vẻ trơn tru của sản xuất đại trà để một lần nữa nhìn nhận sự phong phú của việc chạm vào vật liệu, dành thời gian và tạo tác từng vật thể riêng biệt.

Không cần phải phủ nhận nhiếp ảnh kỹ thuật số.
Trong khi tận dụng ưu thế dễ chia sẻ và sao chép, ta vẫn có thể lưu lại đâu đó dấu vết cho thấy tác phẩm “đã từng đi qua bàn tay con người”. Chính khoảng mở ấy có thể trở thành lối vào cho một hình thức biểu đạt nhiếp ảnh mới.

Trước hết, hãy in bức ảnh đã chụp.
Chồng một bức ảnh khác lên trên. Kẻ thêm đường nét. Viết thêm câu chữ.
Sau đó, quét bản gốc ấy hoặc dùng máy ảnh chụp lại một lần nữa.

Bản in trên giấy ấy trở thành một bản gốc duy nhất trên thế giới.
Khi được chuyển trở lại định dạng kỹ thuật số, nó có thể được chia sẻ và sao chép. Tuy nhiên, điểm khởi đầu của nó vẫn là một vật thể độc bản.

Hành trình đi-về ấy mang lại cho tác phẩm nhiếp ảnh một chiều sâu mới.

Điều quan trọng không nằm ở việc lựa chọn giữa kỹ thuật số và analog.
Quan trọng hơn là dịch chuyển linh hoạt giữa thế mạnh của mỗi phương thức để mở rộng những khả thể biểu đạt.

Trở về với giấy không phải là một bước thụt lùi.
Đó có thể là collage được tạo nên từ những hình ảnh cắt ra từ sách và tạp chí; found photography, nơi nghệ sĩ không trực tiếp chụp mà tìm kiếm, tuyển chọn và biên tập hình ảnh; hay thao tác kẻ đường nét lên ảnh in rồi chồng thêm một hình ảnh khác.

Thông qua thao tác quét hoặc chụp lại, những công đoạn thủ công ấy được tái tập hợp thành một hình thức có thể chia sẻ trong môi trường kỹ thuật số.
Tính độc bản của analog và khả năng chia sẻ của kỹ thuật số: khi dịch chuyển qua lại giữa hai miền này, tác phẩm nhiếp ảnh dần lưu giữ cả khoảng thời gian mà đôi tay đã dành cho nó.

Hiện chúng tôi cũng đang tổ chức một cuộc thi có mối liên hệ mật thiết với những ý tưởng được giới thiệu trong bài viết này. Hãy nhân dịp này gửi tác phẩm tham dự.