จับภาพอารมณ์ชั่วขณะของธรรมชาติ | 10 คำถามกับ Mitsuhiko Kamada | ISSUE #6

‘ISSUE’ คือซีรีส์ที่เจาะลึกมุมมองและกระบวนทัศน์ของครีเอเตอร์จากทั่วโลก เพื่อจุดประกายแรงบันดาลใจใหม่ ๆ
ใน ‘ISSUE #5’ เราได้สัมภาษณ์ Mitsuhiko Kamada ช่างภาพ ผ่าน 10 คำถาม เพื่อค้นหาทัศนคติและแนวคิดในการเผชิญหน้ากับธรรมชาติ

เกิดปี 1967 อาศัยอยู่ที่ซัปโปโร อาชีพหลักคือข้าราชการ และในขณะเดียวกันก็เป็นช่างภาพทิวทัศน์

เริ่มถ่ายภาพอย่างจริงจังได้เพียงหนึ่งปี ก็ได้รับรางวัลรองชนะเลิศจาก “Nature’s Best Photography” หนึ่งในสองเวทีประกวดภาพถ่ายธรรมชาติระดับโลก และในอีกสองปีถัดมาก็ได้รับรางวัลเดียวกันอีกครั้ง นอกจากนี้ยังมีผลงานจัดแสดงประจำปีที่ “พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติสมิธโซเนียน” กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. และล่าสุดได้ร่วมรายการพิเศษทาง NHK และ UHB (Hokkaido Bunka Hoso) อีกด้วย

ความทรงจำที่ชัดเจนที่สุดคือเมื่อประมาณ 12 ปีก่อน ตอนที่ถ่ายภาพซากุระ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการถ่ายภาพอย่างจริงจัง

แต่การถ่ายแบบธรรมดา ๆ ไม่ได้สร้างความตื่นเต้นให้ผม ผมจึงลองถ่ายภาพซากุระที่สะท้อนบนโต๊ะกระจกใสข้างหน้าต่างในห้อง หรือนอนราบกับพื้นเพื่อถ่าย หรือแม้แต่ทำให้เลนส์เป็นฝ้า... ความรู้สึก “นี่มันสนุกจริง ๆ!” ในตอนนั้นยังคงตราตรึงอยู่จนถึงทุกวันนี้

ผมไม่ได้ยึดติดกับอุปกรณ์

จริง ๆ แล้วจนถึงไม่นานมานี้ ผมยังใช้กล้อง DSLR ที่ออกวางจำหน่ายเมื่อ 15 ปีก่อนอยู่เลย ขอแค่เป็นกล้องฟูลเฟรมก็เพียงพอแล้ว ไม่ได้เน้นฟังก์ชันพิเศษ
สำหรับผม การถ่ายภาพคือการจินตนาการว่า “อยากถ่ายอะไรแบบไหน” แล้วหาวิธีสร้างสรรค์ให้เป็นจริงมากกว่าเรื่องอุปกรณ์

ผมชอบฟังเพลงสากล โดยเฉพาะแนว R&B

ระหว่างเดินทางไปถ่ายภาพ ผมมักจะเปิดเพลย์ลิสต์ R&B จากบริการสตรีมมิ่งในรถ แล้วใช้เวลานั้นคิดคอนเซ็ปต์สำหรับการถ่ายภาพแต่ละครั้ง

Martin rak ช่างภาพชาวเช็ก ผู้ถ่ายทอดภาพทิวทัศน์ในระดับที่เรียกได้ว่าเป็น “ศิลปะ” อย่างแท้จริง

เขาคิดอย่างลึกซึ้งว่าจะนำเสนอภูมิทัศน์จริงในฐานะประติมากรรมในสถานการณ์ใดได้อย่างลงตัว ผลงานส่วนใหญ่ของเขาคือภาพชนบทในเช็กและยุโรป ซึ่งสำหรับผมแล้ว สัมผัสได้ถึงความละเอียดอ่อนและการจัดวางองค์ประกอบที่ให้กลิ่นอายแบบญี่ปุ่น แม้ว่าในคำอธิบายหรือชื่อผลงานจะไม่มีการกล่าวถึง “วะ” เลยก็ตาม

แต่ชื่อโฟโต้บุ๊คเล่มล่าสุดของเขาคือ “-komorebi-” ผมรู้สึกดีใจอย่างบอกไม่ถูกที่ได้เห็นชื่อนี้ ผมเองก็อยากพัฒนาผลงานให้เข้าใกล้คุณภาพระดับนั้นในแบบของตัวเอง

ผมไม่ได้ยึดติดกับอุปกรณ์กล้อง ดังนั้น Sony α7R III ที่ใช้อยู่ตอนนี้ก็ตอบโจทย์แล้ว

สิ่งที่ผมสนใจมากกว่าคือการทดลองเทคนิคใหม่ ๆ ด้วยอุปกรณ์เสริมต่าง ๆ เช่น เมื่อเร็ว ๆ นี้ได้รับฟิลเตอร์จากผู้ผลิตหลายชิ้น ผมก็ตั้งใจจะลองใช้เพื่อสร้างสรรค์ผลงานในแบบของตัวเอง

สอดคล้องกับ artist statement ของผม ธีมหลักของผลงานคือ “ถ่ายทอดภูมิทัศน์เหนือจริงราวกับในความฝัน ผ่านภาพของโลกแห่งความจริง”

ในเชิงสถานการณ์ ผมมักจะนึกถึง “การถ่ายทอดพื้นผิวแบบจิตรกรรมญี่ปุ่น หรือบรรยากาศที่ชวนให้นึกถึงนิทานภาพ” และ “รูปทรงที่ธรรมชาติสร้างขึ้นอย่างกลมกลืนในชั่วขณะ” เพื่อสร้างสรรค์เป็นผลงานศิลปะ

ผมมักเห็นผู้คนจำนวนมากถ่ายภาพที่จุดยอดนิยมด้วยกล้องและเลนส์แบบเดียวกันจากมุมเดียวกัน ซึ่งผมรู้สึกสงสัยว่าแบบนี้จะสนุกตรงไหน

ถ้าได้ค้นหามุมมองด้วยตัวเองและถ่ายทอดผ่านความรู้สึกของตนเอง ความประทับใจเมื่อได้ภาพจะพิเศษกว่ามาก

ช่วงหลังมานี้ผมมักซื้อเสื้อผ้าทางออนไลน์ และเสื้อผ้าที่ใส่เวลาถ่ายภาพจะเลือกจากฟังก์ชันการใช้งานมากกว่าดีไซน์

ผมไม่มีการตั้งค่าที่ชื่นชอบเป็นพิเศษ

แต่ละช่วงเวลาจะปรับเปลี่ยนไปตามภาพที่อยากถ่ายทอด เวลาจัด solo exhibition มักมีคนถามว่า “ใช้กล้องอะไร? เลนส์อะไร? ตั้งค่าอย่างไร?” แต่ธรรมชาติไม่มีวันเหมือนเดิมซ้ำสอง

สิ่งสำคัญคือเราต้องการถ่ายทอดอะไร และจะเลือกวิธีไหนเพื่อให้ได้สิ่งนั้น ซึ่งแต่ละคนต้องลองผิดลองถูกจนพบแนวทางของตัวเอง และกระบวนการนี้เองก็เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ