ย้อนสู่อดีต ก้าวสู่อนาคต | 10 คำถามกับ Itsuki Mori | ISSUE #3

‘ISSUE’ ซีรีส์ที่เจาะลึกมุมมองและความคิดสร้างสรรค์ของครีเอเตอร์จากทั่วโลก จุดประกายแรงบันดาลใจใหม่ ๆ
ใน ‘ISSUE #3’ เราได้สัมภาษณ์ 10 คำถามกับ Itsuki Mori แห่ง Kyoto University of the Arts เพื่อสำรวจการแสดงออกผ่านกล้อง แหล่งที่มาของไอเดีย และความพิถีพิถันในงานสร้างสรรค์

ผมชื่อ Itsuki Mori เกิดปี 2001 ปีนี้อายุ 22 ปี บ้านเกิดอยู่ที่จังหวัดชิซูโอกะ ปัจจุบันเป็นนักศึกษาที่ Kyoto University of the Arts เดิมทีควรจะขึ้นปี 4 แล้ว แต่ด้วยความตั้งใจอยากเริ่มต้นธุรกิจของตัวเอง จึงตัดสินใจลาพักการเรียน

ช่วงที่เข้าเรียนเป็นยุคโควิด ไม่มีพิธีปฐมนิเทศ และเรียนออนไลน์ตลอด ด้วยความที่เป็นมหาวิทยาลัยศิลปะ หลายอย่างจำเป็นต้องใช้สตูดิโอหรืออุปกรณ์ของมหาวิทยาลัย การได้พักการเรียนจึงทำให้ผมมีเวลานักศึกษานานขึ้น รู้สึกเหมือนได้โบนัสไทม์ แต่ก็มีข้อเสียตรงที่ค่าพักการเรียนที่นี่สูงกว่ามหาวิทยาลัยอื่น

เมื่อไม่นานมานี้ ผมเริ่มถ่ายภาพด้วยโดรน แต่เนื่องจากจังหวัดเกียวโตมีกฎระเบียบเข้มงวด จึงมักจะถ่ายตอนกลับบ้านต่างจังหวัดหรือกลับบ้านเกิด (หัวเราะ)

ผมชอบวาดรูปมาตั้งแต่เด็ก พ่อแม่มักจะเอากระดาษถ่ายเอกสารมาให้ พอทำการบ้านเสร็จก็จะวาดรูปลงบนกระดาษเหล่านั้น

ตอนเรียนประถมก็ชอบวิชาศิลปะมาก และตอนมัธยมต้นก็อยู่ชมรมศิลปะ ตอนนี้มองย้อนกลับไป คิดว่าตัวเองเป็นคนที่หลงใหลในสิ่งที่ชอบมากเกินไป

สำหรับกล้อง จำไม่ได้แน่ชัดว่าตอนไหน

น่าจะเป็นตอนประถมต้น ได้ลองจับฟิล์มกล้องที่แถมมากับนิตยสาร ‘Challenge 1st Grade’ คล้ายกับกล้องใช้แล้วทิ้งแบบ ‘Utsurun desu’ ถึงจะถ่ายออกมาไม่สวยเลย แต่ยังจำความรู้สึกตอนถือกล้องได้ดี

กล้องจริงจังเครื่องแรก ได้รับเป็นของขวัญวันเกิดตอนประถม 4 เป็นกล้องคอมแพค Panasonic LUMIX

ช่วงหลัง ๆ ผมเริ่มไม่ยึดติดกับอุปกรณ์มากเหมือนแต่ก่อน ตอนปี 1 ซื้อ SONY α7 Ⅲ ด้วยเงินผ่อนราว 200,000 เยน รู้สึกผูกพันกับกล้องตัวนี้มาก ยังไม่มีแผนจะเปลี่ยนกล้องในเร็ว ๆ นี้

แต่สำหรับเลนส์ ผมอยากลองใช้หลาย ๆ แบบเท่าที่งบจะเอื้ออำนวย เพราะผมเชื่อว่าภาพถ่ายจะเปลี่ยนไปตามเลนส์ที่ใช้

ส่วนตัวตอนนี้ชอบเลนส์เก่า (Old Lens) ที่มีอยู่จะเป็น CONTAX Carl Zeiss Planar T* 50mm เป็นเลนส์แมนนวลล้วน ๆ ใช้งานยากนิดหน่อย (หัวเราะ) ตอนแรกก็ใช้เมาท์อะแดปเตอร์ให้เป็นออโต้โฟกัส แต่หลัง ๆ ก็เริ่มชินกับการโฟกัสมือ

แน่นอนว่าเลนส์โซนี่รุ่นใหม่ ๆ คุณภาพดีกว่า ไม่มีอาการสีเพี้ยน ภาพคมชัดกว่า แต่เลนส์เก่าจะให้ฟีลเหมือนใช้เทคโนโลยีที่ยังพัฒนาไม่เต็มที่ในยุคที่เลนส์ไวด์ยังไม่แพร่หลาย ภาพที่ได้จะมีเอกลักษณ์เฉพาะ ทั้งแสงแฟลร์หรือความฟุ้งที่หาไม่ได้ในเลนส์สมัยใหม่ อีกอย่างคือราคาถูกกว่ามาก (หัวเราะ) ผมเลยชอบหาเลนส์เก่าตาม Mercari

ฟิลเตอร์ที่ใช้คือ Kenko BLACK MIST แบบที่เห็นในภาพยนตร์หรือซีรีส์ต่างประเทศ ช่วยให้ไฮไลท์ดูนุ่มนวลขึ้น ทำให้ภาพดู “อารมณ์” มากขึ้น เวลาถ่ายนอกสถานที่มักจะใส่ฟิลเตอร์นี้ตลอด ยกเว้นถ่ายของหรือถ่ายในที่แสงแรงเกินไป แต่เวลากลางคืนจะได้ผลงานที่ดีมาก

แต่กับเลนส์เก่าผมจะไม่ใส่ฟิลเตอร์นี้ เพราะตัวเลนส์เองก็มีคาแรกเตอร์เฉพาะอยู่แล้ว (หัวเราะ)

ผมฟังเพลงของ Sakanaction บ่อยที่สุด ชอบเพลง ‘Music’ กับ ‘Slow Motion’ เป็นพิเศษ ศิลปินที่ผมนับถืออย่าง Okuyama Yoshiyuki เป็นผู้กำกับ MV เพลง ‘Slow Motion’ ด้วย ตอนที่รู้ว่าคนที่ชื่นชมกับเพลงที่ชอบเชื่อมโยงกัน รู้สึกประทับใจมาก

อีกวงที่ชอบคือ King Gnu โดยเฉพาะผลงานของผู้นำวง Tsuneta Daiki และเพลงของ millennium parade ที่เขาโปรดิวซ์ก็ฟังบ่อยเช่นกัน

ถ้าพูดถึงแรงบันดาลใจ ส่วนใหญ่ได้รับจาก Okuyama Yoshiyuki ที่กล่าวถึงไปก่อนหน้านี้

ในแง่ผลงาน ผมชื่นชม Moriyama Daidō เจ้าของรางวัล Hasselblad International Award in Photography เขาเป็นผู้เปลี่ยนแนวคิดของวงการถ่ายภาพที่เคยยึดติดกับความสมบูรณ์แบบไร้เบลอหรือโฟกัสผิด ผลงานของเขาไม่เพียงแต่คุณภาพ แต่ยังมีปริมาณภาพถ่ายมหาศาลจนสร้างสไตล์ “ดำสนิท” ขึ้นมาได้

อีกคนคือ Ochiai Yoichi นอกจากถ่ายภาพแล้ว ยังสร้างแรงบันดาลใจในมุมมองการสร้างสรรค์ศิลปะ ผมเคยเรียนสาย Information Systems ที่โรงเรียนเทคนิคอุตสาหกรรม ชอบ SF และเทคโนโลยีใหม่ ๆ มาก พอได้รู้จักแนวคิด “Digital Nature” ของเขา ก็เริ่มเชื่อว่าโลกแบบ AR หรือ MR จะเป็นจริงได้ในอนาคต ในมังงะเรื่องโปรด ‘Dennō Coil’ ก็มีโลก AR เช่นกัน อยากให้เกิดขึ้นจริง (หัวเราะ)

การที่ผมหันมาถ่ายภาพด้วยโดรนก็อาจเป็นเพราะพื้นฐานเหล่านี้

แน่นอนว่า LEICA M Series เป็นกล้องในฝันของผม

เลนส์ก็อยากลองของ LEICA เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็น SUMMICRON-M, SUMMILUX-M, APO-SUMMICRON M ฯลฯ จริง ๆ แล้วอยากลองจับสักรุ่นก็พอ (หัวเราะ)

ไม่ว่าจะสถานการณ์ไหน ผมชอบถ่ายภาพในเช้าที่อากาศแจ่มใส ตื่นตั้งแต่ตีห้าครึ่งไปถ่ายรูปเป็นสิ่งที่ชอบมาก ส่วนสถานที่ ผมคิดว่าชอบทุกที่ เพราะถ้าไปถึงแล้วอยากถ่าย ก็คงเป็นสถานที่ที่ชอบ

ผมชอบทั้งการถ่ายด้วยโดรนและกล้องปกติ ในญี่ปุ่นการบินโดรนค่อนข้างยุ่งยาก เลยมีหลายครั้งที่อยากถ่ายแบบง่าย ๆ มากกว่า

มีหลายอย่างเหมือนกัน (หัวเราะ)

เมื่อเร็ว ๆ นี้ เห็นคนใน Twitter เรียกทิวทัศน์เมืองญี่ปุ่นว่า “Fake Japan” หมายถึงย่านอย่างอาซากุสะที่สร้างขึ้นเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวต่างชาติ ซึ่งสำหรับคนญี่ปุ่นแล้วกลับไม่รู้สึกถึงความเป็นญี่ปุ่นแท้ ๆ เหมือนเป็นเมืองที่เกิดจากการสร้างแบรนด์

ผมรู้สึกไม่ค่อยสบายใจกับการที่คนญี่ปุ่นพยายามยัดเยียดภาพเหล่านั้นให้กับชาวต่างชาติ

สำหรับผม เสน่ห์ของญี่ปุ่นอยู่ที่ภูมิทัศน์ธรรมชาติ หรือความวุ่นวายของคาบูกิโจและเสาไฟฟ้าที่เรียงรายในเมือง ทราบมาว่าเสาไฟฟ้าเหล่านี้มีมาตั้งแต่ยุคไทโช ในผลงานของผู้กำกับ Hideaki Anno อย่าง ‘Evangelion’ ก็มีการวาดเสาไฟฟ้าอย่างเด่นชัด ซึ่งผมคิดว่านี่แหละคือความเป็นญี่ปุ่น แต่ตอนนี้มีแนวโน้มที่กรุงโตเกียวจะนำเสาไฟฟ้าทั้งหมดลงดิน

สรุปแล้ว สิ่งที่ผมคิดว่าไม่คูลก็คือ “การที่โตเกียวจะฝังเสาไฟฟ้าทั้งหมด” (หัวเราะ)

ถ้าเป็นแบรนด์ ผมชอบ adidas และบางครั้งก็ซื้อเสื้อผ้ามือสองตามเพื่อน

อีกอย่างคือผมเชื่อมั่นใน UNIQLO (หัวเราะ) ชอบแนวคิด “LifeWear” ของ UNIQLO ดูคลิปใน YouTube ช่อง MB เรื่อง “เสื้อฮู้ด UNIQLO สุดยอดมาก” เวลาซักเสื้อฮู้ดแล้วตากมักจะเจอปัญหาหมวกแห้งยาก แต่ UNIQLO ในฐานะ “LifeWear” ได้ออกแบบให้ด้านในหมวกเป็นโพลีเอสเตอร์แทนผ้าฝ้ายเพื่อไม่ให้เกิดกลิ่นอับ พอรู้แบบนี้ก็อยากซื้อเสื้อตัวนี้ทันที (หัวเราะ)

แม้ในที่แสงน้อย ผมก็จะเลือกโหมด Shutter Speed Priority เสมอ ISO ถ้าจำเป็นก็ยอมเพิ่ม แม้จะไม่ชอบภาพที่มี noise แต่ถ้าไม่เบลอก็ยังแก้ใน Photoshop ได้

ค่ารูรับแสง (f) ผมชอบตั้งให้ต่ำเพื่อให้ภาพละลายหลัง แต่ยังไงก็ยังคงให้ความสำคัญกับ Shutter Speed Priority