Instagrammism: Phong trào thẩm mỹ kiến tạo sự đa dạng văn hóa nhiếp ảnh và bản sắc cá nhân
Trong lịch sử xã hội học và truyền thông hiện đại, khái niệm “văn hóa” thường được sử dụng để đặc trưng cho hành vi và niềm tin của các nhóm người tại một thời điểm hoặc địa điểm nhất định. Văn hóa ngày càng mở rộng cùng sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới, đặc biệt nổi bật trên các nền tảng chia sẻ ảnh trực tuyến như Instagram.
Nghiên cứu của Lev Manovich, nhà nghiên cứu truyền thông số nổi tiếng, đã làm sáng tỏ sự đa dạng của văn hóa nhiếp ảnh và tính phức tạp trong việc kiến tạo bản sắc trên những nền tảng này.
© Lev Manovich
Instagram như tập hợp của nhiều nền văn hóa nhiếp ảnh
Ngày nay, Instagram đóng vai trò là nền tảng nơi mỗi người dùng kiến tạo và chia sẻ định nghĩa thẩm mỹ của riêng mình với cộng đồng toàn cầu. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu nghiên cứu truyền thông số, Instagram từng được xem là một nền văn hóa nhiếp ảnh đơn nhất mang tính toàn cầu.
Tuy nhiên, theo nghiên cứu của Lev Manovich, hiện nay Instagram quy tụ người dùng với nhiều đặc điểm đa dạng, từ đó hình thành và mở rộng các bản sắc thẩm mỹ khác nhau. Nhờ vậy, Instagram đã phát triển từ một nền tảng đơn văn hóa thành một không gian đa văn hóa, nơi các nền văn hóa được kiến tạo bởi chính sự phát ngôn cá nhân của người dùng.
“Phân tích định lượng tính toán” trong nghiên cứu thị giác
Nghiên cứu này đã ứng dụng deep learning để phát hiện 1.000 loại nội dung từ bộ dữ liệu gồm 100.000 hình ảnh trên Instagram, so sánh các đặc trưng thị giác và thẩm mỹ của ảnh theo khía cạnh địa lý. Cụ thể, nghiên cứu sử dụng các kỹ thuật trực quan hóa độc đáo, phân cụm dữ liệu và phân loại đa lớp để so sánh các nhóm mẫu được tải lên từ năm thành phố khác nhau.
© Lev Manovich
Không gian biểu đạt luôn biến đổi như dòng chảy
Kết quả nghiên cứu cho thấy Instagram là nơi khởi phát các phong trào thẩm mỹ đa dạng thông qua chủ thể, bố cục, bảng màu, độ tương phản khác nhau. Giống như một dòng chảy linh hoạt, các xu hướng và phong cách mới lan tỏa nhanh chóng, cho phép người dùng tự do và sáng tạo trong biểu đạt bản thân. Quá trình hình thành bản sắc cá nhân qua nhiếp ảnh trở nên dễ dàng hơn nhiều so với sáng tác âm nhạc, giúp giới trẻ kiến tạo và lan tỏa bản ngã thông qua các tiểu văn hóa và phong cách thời trang khác biệt.
Instagram không chỉ là sân khấu cho các phong trào thẩm mỹ đổi mới mà còn là nơi sáng tạo cá tính tức thời qua nhiếp ảnh, đồng thời là không gian hội tụ các bản sắc đa dạng thông qua nhiều phong cách và góc nhìn khác nhau. Có thể nói, đây là một không gian biểu đạt luôn vận động và tiến hóa không ngừng như dòng chảy.






