Bạn đã từng cảm thấy bất an khi đọc tin tức chưa?
Đặc biệt, trước sự phát triển vượt bậc của công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo), ngày càng xuất hiện nhiều lo ngại rằng công việc của nhiếp ảnh gia có thể bị thay thế bởi AI. Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng có một góc nhìn khác.
Thực tế, nhiều người cho rằng sự tiến bộ của AI càng làm nổi bật vai trò thiết yếu của nhiếp ảnh gia. Những tin tức với góc nhìn đảo ngược như vậy đang khơi dậy sự quan tâm và tranh luận mới trong cộng đồng nghệ thuật.
“Ảnh” – Dữ liệu thiết yếu cho quá trình học máy của AI
Yếu tố cơ bản và quan trọng nhất trong quá trình học máy của AI chính là bộ dữ liệu sử dụng để huấn luyện. Nếu không có bộ dữ liệu chất lượng và đa dạng, AI sẽ khó học được các mô hình phù hợp. Bộ dữ liệu cần được lựa chọn kỹ lưỡng theo đặc thù của từng vấn đề và phải cung cấp thông tin đầy đủ. Ảnh là nguồn dữ liệu thị giác giá trị đặc biệt đối với AI.
Image by ohana87
Tư duy và trí tưởng tượng của con người không ngừng tiến hóa, liên tục sản sinh ra những ý tưởng và góc nhìn mới. Ảnh – nền tảng của dữ liệu – tức là sự sáng tạo của con người, đóng vai trò như động lực thúc đẩy sự phát triển của công nghệ AI, và tính độc đáo của con người vẫn là yếu tố không thể thay thế.
Hiện tại, AI vẫn chưa thể tự vận hành máy ảnh để chụp ảnh phục vụ học máy. Ít nhất là cho đến lúc này…
Khó khăn trong việc tái hiện sự "bình thường"
Dù AI có tính ứng dụng cao và dường như có thể làm được mọi thứ, nhưng thực tế việc tái hiện sự "bình thường" lại là điểm yếu của nó. Trong các thuật toán thông thường, những bức ảnh ngoạn mục, thu hút ánh nhìn thường dễ học hơn nhờ các yếu tố nổi bật và đặc trưng riêng. Ngược lại, những điều bình thường lại ít đặc điểm nổi bật hoặc biến đổi màu sắc, khiến AI gặp khó khăn khi tái tạo.
Image by はくらく
Tuy nhiên, những “bức ảnh tưởng như bình thường” này lại kể câu chuyện riêng nhờ những biến chuyển tinh tế và trải nghiệm nguyên bản, dù chỉ là cảnh vật quen thuộc hay khoảnh khắc đời thường. Nhiếp ảnh gia, thông qua việc kết hợp bối cảnh và biểu đạt bằng ngôn ngữ nhiếp ảnh, truyền tải đến chúng ta cảm xúc thẩm mỹ đặc trưng.
Nói cách khác, AI có thể trở thành Number One nhưng khó trở thành Only One – dù đạt hiệu suất tối ưu, nó vẫn khó trở thành một thực thể độc đáo, duy nhất.
Tương lai cộng sinh giữa nhiếp ảnh gia và AI
“AI giúp chúng ta trở nên nhân văn hơn, chứ không làm mất đi bản chất con người”
Đây là thông điệp của Satya Nadella, CEO Microsoft, nhấn mạnh rằng AI không thay thế mà sẽ nâng cao năng lực của con người. Tương lai là điều không ai đoán trước được, và thực tế có thể sẽ xuất hiện một viễn cảnh dystopia nơi AI lấy đi công việc của con người. Tuy nhiên, nhìn lại lịch sử, khi nhiếp ảnh xuất hiện, từng có lo ngại các họa sĩ sẽ mất việc, nhưng giá trị của hội họa vẫn tồn tại và chuyển mình. Tương tự, cảm quan và sáng tạo của nhiếp ảnh gia sẽ làm nổi bật sự phát triển của công nghệ AI, mở ra khả năng biểu đạt mới thông qua sự cộng sinh – đó là tương lai mà chúng ta nên đặt niềm tin.
