เมื่อฝนไม่กลายเป็นหิมะ กับคริสต์มาสเสื้อแขนสั้นในเมืองร้อน | Knowledge #549

“พอผ่านยามดึก ฝนคงเปลี่ยนเป็นหิมะ”

เมื่อนึกถึงเนื้อเพลง Christmas Eve ของ Tatsuro Yamashita ภาพค่ำคืนที่สายฝนเปลี่ยนเป็นหิมะก็ผุดขึ้นมา แต่ในเมืองอากาศอบอุ่นทางใต้ ต่อให้รอจนดึก ฝนก็ไม่กลายเป็นหิมะ
ถึงอย่างนั้น ต้นคริสต์มาสก็ยังตั้งอยู่กลางเมืองและแสงไฟประดับก็ยังส่องสว่าง ผู้คนในเสื้อแขนสั้นเดินผ่าน ขณะที่อีกฟากมีต้นปาล์มเรียงราย ดูเหมือนว่าคนที่รู้สึกว่าภาพนี้ขาดหิมะจะมีเพียงเราเท่านั้น

ลองพักภาพจำเรื่องลมหายใจเป็นไอและเสื้อโค้ตหนาเอาไว้ก่อน คราวนี้เราออกไปเดินตามมุมเมืองของสิงคโปร์และกรุงเทพฯ เพื่อชมคริสต์มาสท่ามกลางอากาศอบอุ่นกัน

ริมอ่าวในสิงคโปร์มีของประดับรูปต้นคริสต์มาสเรืองแสงสีน้ำเงินเรียงราย ด้านหลังเป็นต้นปาล์ม และเมื่อเงยหน้าขึ้นไปก็เห็น Marina Bay Sands แสงแห่งคริสต์มาสกับทิวทัศน์เมืองเขตร้อนจึงมาอยู่ในภาพเดียวกัน ส่วนต้นปาล์มก็แค่ยืนอยู่ตามปกติ แต่กลับได้ร่วมถ่ายภาพหมู่ในเทศกาลไปด้วย

หากมองเฉพาะของประดับ ภาพนี้อาจดูเหมือนคริสต์มาสที่เราเคยเห็นจากที่ไหนสักแห่ง แต่พอหันไปมองต้นไม้และอาคารรอบๆ เอกลักษณ์ของสถานที่ก็ชัดขึ้น แม้จะเป็นองค์ประกอบคุ้นตา ความรู้สึกก็เปลี่ยนไปตามสิ่งที่อยู่เคียงข้างกัน ความสนุกของภาพถ่ายก็อยู่ที่การจับคู่แบบนี้ด้วย

ต้นคริสต์มาสขนาดใหญ่สีทองที่ One Bangkok ในกรุงเทพฯ ดึงดูดสายตาได้ทันที ภาพของต้นไม้สะท้อนอยู่บนกระจกของอาคารข้างๆ ราวกับแสงกำลังแผ่ไปทั่วมุมเมือง เมื่อเทียบกับผู้คนที่ยืนอยู่ด้านล่าง ก็ยิ่งเห็นชัดว่าต้นนี้ใหญ่เพียงใด ที่นี่ดูเหมาะกับการนัดพบ แต่ถ้าบอกเพียงว่า “อยู่ใต้ต้นคริสต์มาส” ก็คงต้องตามหากันอีกพักใหญ่

พวกเขากำลังชมต้นคริสต์มาส หรือกำลังรอใครสักคน ภาพผู้คนทำให้เราอยากจินตนาการว่าแต่ละคนกำลังใช้เวลาแบบไหน เพราะบรรยากาศคริสต์มาสไม่ได้เกิดจากของประดับเพียงอย่างเดียว เมื่อมีผู้คนมารวมตัวกันอยู่ข้างๆ ภาพตรงหน้าก็ยิ่งคึกคักและอบอุ่นขึ้น

แม้อยู่ในกรุงเทพฯ เหมือนกัน แต่เมื่อเลี้ยวเข้าสู่ตรอก เราก็พบอีกบรรยากาศหนึ่ง ในภาพที่ถ่ายจากซอยคาวบอย ต้นคริสต์มาสเหนือศีรษะประดับด้วยของตกแต่งสีเงินและริบบิ้นแดง ด้านล่างมีทั้งป้าย สายไฟ และร่มซ้อนกันอยู่ บนถนนยังมีมอเตอร์ไซค์กับผู้คน ของประดับเทศกาลจึงอยู่ชิดกับชีวิตประจำวัน

ต่างจากต้นคริสต์มาสในลานที่จัดไว้อย่างเป็นระเบียบ ที่นี่คริสต์มาสดูเหมือนแทรกเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตในเมือง จะให้สายไฟและมอเตอร์ไซค์ขยับหลบเพียงเพราะเทศกาลมาถึงก็คงไม่ได้ ผู้คนในเสื้อแขนสั้นและป้ายที่เห็นกันทุกวันจึงอยู่ในเฟรมตามเดิม แม้วันพิเศษจะมาถึง ชีวิตประจำวันก็ยังดำเนินต่อไป การซ้อนทับกันแบบนี้เองที่เผยให้เห็นบุคลิกของเมือง

เด็กๆ ในชุดซานต้าโดดเด่นท่ามกลางแสงกลางวัน สีแดงของเสื้อผ้าตัดกับสีเขียวของต้นไม้จนสะดุดตา ดูเหมือนว่าซานต้าจะไม่ได้ทำงานเฉพาะกะกลางคืน แม้ไม่มีไฟประดับ เพียงเห็นซานต้าตัวน้อยเหล่านี้ เราก็สัมผัสได้ถึงบรรยากาศคริสต์มาส

ภาพนี้ไม่ใช่งานเฉลิมฉลองหรูหรา แต่เป็นช่วงเวลาที่เด็กๆ กำลังวิ่งเล่น พวกเขากำลังมุ่งหน้าไปไหน และรอบตัวมีเสียงอะไรบ้าง เมื่อเราหันมาสังเกตการเคลื่อนไหวของผู้คน ทิวทัศน์ประจำฤดูกาลก็ไม่ใช่แค่สิ่งที่มองชม แต่กลายเป็นภาพที่ชวนให้จินตนาการถึงช่วงเวลา ณ ที่แห่งนั้น

แสงไฟข้างแนวต้นปาล์ม ผู้คนที่มารวมตัวรอบต้นคริสต์มาสขนาดใหญ่ และของประดับในตรอกที่ชีวิตประจำวันยังดำเนินไป ภาพจากสิงคโปร์และกรุงเทพฯ แสดงให้เห็นคริสต์มาสที่ต่างจากทิวทัศน์หิมะ
แม้จะเป็นต้นคริสต์มาสหรือชุดสีแดงเหมือนกัน แต่เมื่อฉากรอบข้างเปลี่ยน ความรู้สึกต่อฤดูกาลก็เปลี่ยนตามไปด้วย

ครั้งต่อไปที่ดูภาพถ่าย ลองมองเลยออกไปจากตัวแบบหลักอีกนิด ต้นไม้ เสื้อผ้า และบรรยากาศของเมืองอาจช่วยให้ภาพจำที่ว่า “คริสต์มาสต้องเป็นแบบนี้” เปิดกว้างและเป็นอิสระขึ้น

เมื่อได้ชมคริสต์มาสในเมืองทางใต้ ฤดูหนาวของญี่ปุ่นก็ดูต่างออกไปเล็กน้อย หากมองจากใต้ต้นปาล์ม ญี่ปุ่นที่มีข่าวหิมะมาเยือนอาจเป็น “ประเทศทางเหนือ” มากกว่าที่คิด