ฮาโลวีนปีนี้ ลองใช้หัวไชเท้าแทนฟักทอง | Knowledge #548

ฮาโลวีนปีนี้ ลองนำหัวไชเท้ามาตกแต่งกันไหม
เราไม่ได้กำลังพูดถึงโอเด้ง แต่หมายถึงแจ็กโอแลนเทิร์นที่แกะสลักเป็นใบหน้าแล้วจุดไฟไว้ด้านใน ลองนึกภาพว่า ท่ามกลางฟักทองสีส้มที่เรียงราย มีผักสีขาวทรงยาวตั้งปะปนอยู่เพียงหัวเดียว แค่นี้บริเวณหน้าประตูก็ดูน่าสนใจขึ้นมาแล้ว

ไอเดียนี้อาจฟังดูแหวกแนวไปสักหน่อย แต่โคมไฟฮาโลวีนมีประวัติการใช้หัวผักกาดแทนฟักทองมาก่อน ในเมื่อวัตถุดิบหลักเคยเปลี่ยนมาแล้ว ปีนี้หัวไชเท้าก็น่าจะได้ลองรับบทนี้บ้าง

เบื้องหลังฮาโลวีนมีรากมาจากประเพณีซาวิน ซึ่งถือเป็นช่วงเริ่มต้นฤดูหนาวในไอร์แลนด์ National Museum of Ireland อธิบายว่า ในคืนก่อนวันดังกล่าว ผู้คนจะกินอาหารและเล่นสนุกกัน อีกทั้งยังเชื่อว่าวิญญาณของผู้ล่วงลับจะกลับมายังบ้าน ส่วนชื่อ “Halloween” มีที่มาจากคืนก่อนวันสมโภชนักบุญทั้งหลาย
ในไอร์แลนด์ ผู้คนนำหัวผักกาดมาคว้านและแกะสลักเป็นใบหน้าน่ากลัวเพื่อทำโคมไฟ พิพิธภัณฑ์อธิบายว่า โคมฟักทองที่เราคุ้นตาในปัจจุบันพัฒนามาจากธรรมเนียมของชาวไอริชเมื่อเดินทางไปถึงสหรัฐอเมริกา ใบหน้าของฮาโลวีนที่ดูเหมือนไม่เคยเปลี่ยน แท้จริงแล้วเคยย้ายถิ่นและเปลี่ยนชนิดของผักมาแล้ว

เราสามารถชมหน้าตาของโคมหัวผักกาดได้จาก “Ghost turnip” ของพิพิธภัณฑ์ ตัวอย่างที่นำมาให้ชมเป็นแบบจำลองปูนปลาสเตอร์ซึ่งสร้างขึ้นจากชิ้นงานที่มีการบอกเล่าสืบต่อกันมา ดวงตาและปากเรียวเล็กให้ความรู้สึกน่าเกรงขามคนละแบบกับฟักทองหน้าทะเล้น หากบังเอิญเจอกันในแผนกผัก เราอาจอยากเดินผ่านไปก่อนสักรอบ

จากหัวผักกาดสู่ฟักทอง เมื่อผักที่ใช้ทำโคมเคยเปลี่ยนมาแล้ว เราก็น่าจะลองสร้างใบหน้าใหม่จากวัตถุดิบใกล้ตัวได้เหมือนกัน
ถ้าเป็นญี่ปุ่น หัวไชเท้าก็น่าสนใจ รูปร่างสีขาวยาวของมันน่าจะกลายเป็นผีที่ต่างจากฟักทองทรงกลมไม่น้อย “เดิมทีว่าจะเอาไปทำโอเด้ง แต่ปีนี้ช่วยรับบทเป็นผีหน่อยได้ไหม” สำหรับหัวไชเท้าแล้ว นี่คงเป็นการเปลี่ยนบทแบบกะทันหันทีเดียว

นอกจากหัวไชเท้า แอปเปิล แตงโม หรือมะละกอก็อาจเป็นตัวเลือกได้เช่นกัน ในบางประเทศและบางภูมิภาค เรายังหาแตงโมกับมะละกอได้ในเดือนตุลาคม การเลือกตัวเอกจากวัตถุดิบที่หาได้ในท้องถิ่นก็น่าสนุกไม่น้อย ความสนุกเริ่มขึ้นตั้งแต่ตอนคิดแล้วว่า “จะใช้อะไรดี”

นี่ไม่ใช่การเพิ่มกฎใหม่ให้ธรรมเนียมเก่า แต่เป็นการได้รู้ว่าสิ่งที่สืบทอดกันมาก็เคยเปลี่ยนแปลง แล้วลองจินตนาการถึงวิธีสนุกในแบบของเรา ฟักทองยังคงเป็นพระเอกที่คุ้นเคย เพียงแต่ไม่จำเป็นต้องรับทุกบทอยู่คนเดียวทุกปี

เมื่อลองคลายภาพจำที่ว่า “ฮาโลวีนต้องเป็นฟักทอง” ลงสักนิด เราอาจพบตัวเอกคนใหม่บนโต๊ะอาหารหรือในร้านใกล้บ้าน การเรียนรู้ประวัติศาสตร์ไม่ใช่แค่การทำตามรูปแบบในอดีต แต่ยังเป็นโอกาสให้เราคิดต่อว่า วันนี้เราอยากสนุกกับเทศกาลนี้อย่างไร

ปีนี้ลองทำแจ็กโอแลนเทิร์นจากของใกล้ตัวที่ไม่ใช่ฟักทอง แล้วโพสต์ภาพลงในแอป cizucu กัน อย่าลืมเขียนสั้นๆ ด้วยว่าทำจากอะไร