“Paragraphica” – Chiếc máy ảnh đột phá với tính năng tạo ảnh bằng AI đang tái định nghĩa nhiếp ảnh | Release #48

Một cuộc cách mạng thực sự đã xảy ra, làm thay đổi tận gốc khái niệm nhiếp ảnh truyền thống. Chúng tôi xin giới thiệu về “Paragraphica” – chiếc máy ảnh đột phá do nhà thiết kế người Hà Lan Bjørn Karmann phát triển.

Paragraphica là một chiếc máy ảnh không có ống kính thu nhận ánh sáng. Thay vào đó, nó thu thập dữ liệu vị trí, thời tiết, thời gian xung quanh và sử dụng trí tuệ nhân tạo Stable Diffusion để tạo ra hình ảnh. Nói cách khác, thay vì ghi lại cảnh vật thực tế, máy ảnh này tạo ra “hình dung” về địa điểm đó thông qua dữ liệu và sự diễn giải của AI.

Điểm đột phá của “Paragraphica” nằm ở việc nhiếp ảnh không còn là thiết bị xuất dữ liệu mà trở thành thiết bị nhập dữ liệu. Máy ảnh truyền thống là công cụ ghi lại thực tại một cách trung thực, còn “Paragraphica” thu thập dữ liệu về địa điểm và AI sẽ diễn giải, tái cấu trúc để tạo ra hình ảnh mới từ không thành có, từ 0 thành 1. Quy trình này đặt lại câu hỏi về mục đích cốt lõi của nhiếp ảnh, đồng thời cho thấy sự phát triển của cơ chế máy ảnh đang chuyển từ ghi nhận sang sáng tạo.

Về mặt vận hành, máy ảnh này kết nối internet và thu thập dữ liệu vị trí, thời gian, thời tiết tại nơi chụp theo thời gian thực. Thông tin thu thập được chuyển thành prompt (câu lệnh) và AI sẽ tạo ra hình ảnh dựa trên prompt đó.

Một điểm thể hiện rõ cảm quan của nhà thiết kế là việc hình ảnh do AI tạo ra được định hình bởi “giới hạn thể chất”.

Các công cụ tạo ảnh AI thông thường có thể tạo ra bất kỳ hình ảnh nào từ dữ liệu đa dạng, nhưng với “Paragraphica”, hình ảnh được tạo dựa trên dữ liệu của địa điểm cụ thể mà máy ảnh ghi nhận. Điều này giúp Paragraphica tái hiện địa điểm với độ chính xác cao hơn, phản ánh đặc trưng và bầu không khí của nơi đó. Sự tinh tế này chính là chìa khóa tạo nên trải nghiệm nhiếp ảnh sâu sắc, nơi tính độc đáo của địa điểm và trải nghiệm cá nhân của người chụp được hòa quyện.

AI “nhìn” thế giới như thế nào, hay chính xác hơn là “dệt nên” hình ảnh ra sao? Khi so sánh sự khác biệt giữa hình ảnh do AI tạo ra và nhận thức của con người, khái niệm nhiếp ảnh có thể thay đổi tận gốc. “Paragraphica” mô phỏng tri giác phi nhân loại, tạo ra hình ảnh khác biệt với biểu đạt thị giác thực tế mà nhiếp ảnh truyền thống mang lại. Nếu chúng ta cảm nhận được tính thực tại trong hình ảnh mô phỏng này, thì việc khẳng định nhiếp ảnh là tấm gương phản chiếu thực tại sẽ ngày càng trở nên khó khăn. Nếu trải nghiệm thế giới qua lăng kính AI cũng tác động đến nhận thức của chúng ta, nhiếp ảnh sẽ mở ra tiềm năng mới như một công cụ diễn giải và biểu đạt, chứ không chỉ là phương tiện lưu trữ.

Như các ví dụ dưới đây, hiện đã có nhiều tranh luận về việc xây dựng hệ thống pháp lý cho hình ảnh do AI tạo ra.

Liệu những bức ảnh được tạo ra bởi “Paragraphica” sẽ cập nhật lại khái niệm nhiếp ảnh, hay sẽ biến mất ở ranh giới mơ hồ giữa nhiếp ảnh và hình ảnh tạo sinh? Chúng ta hãy cùng chờ đón sự phát triển tiếp theo của công nghệ này.