“Vũ trụ”
・・・
“Space”
・・・
Từ thời cổ đại, nhân loại đã ngước nhìn bầu trời đầy sao, nuôi dưỡng trí tò mò về những ánh sáng lấp lánh từ xa.
Vô số hình ảnh hiện lên khi nghĩ về “vũ trụ”. Một tầm nhìn kết nối giữa thực tại và trí tưởng tượng trong khoa học và nghệ thuật. Dù vũ trụ vẫn còn nhiều bí ẩn, chúng ta dần biến điều chưa biết thành tri thức, hình thành nên những hình dung về vũ trụ. Lần này, hãy cùng nhìn lại những ký ức về vũ trụ được lưu giữ qua nhiếp ảnh.
Thách thức để lưu giữ ánh sáng từ vũ trụ
Đã 400 năm kể từ khi Galileo Galilei lần đầu tiên hướng kính thiên văn lên bầu trời đêm. Tuy nhiên, dù phát hiện ra các thiên thể mới, vào thời đó, ngoài việc phác họa bằng tay, không có phương pháp lưu trữ nào khác. Liệu các bậc tiền bối có nhận ra sự khác biệt về giá trị tư liệu giữa phác họa và nhiếp ảnh? Từ thế kỷ 19, cùng thời điểm nhiếp ảnh ra đời, những thử nghiệm ghi hình các thiên thể đã liên tục được tiến hành.
Vào thời kỳ đầu của nhiếp ảnh, ngay cả khi chụp vào ban ngày cũng cần phơi sáng từ 10 đến 20 phút, nên việc ghi hình các thiên thể gặp nhiều giới hạn kỹ thuật. Tuy nhiên, khi hiệu suất của hóa chất cảm quang được cải thiện, quy trình tráng rửa và cố định ảnh trở nên hiệu quả hơn, các tấm kính khô với độ nhạy tương đương ISO100 – gần với phim hiện đại – đã được sản xuất, dần thay đổi tình hình.
Thực tế, nhà thiên văn học người Anh, đồng thời là giám đốc Đài thiên văn Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi, David Gill (1843-1914), đã thử thách ghi lại ảnh thiên văn bằng máy ảnh dùng để chụp chân dung và đạt được nhiều thành công. Trong số đó, bức ảnh chụp Đại sao chổi (C/1882 R1) vào ngày 14 tháng 11 năm 1882 là nổi tiếng nhất. Khi chưa có cảm biến số, nhân loại đã thành công trong việc lưu giữ ánh sáng vũ trụ lên vật chất hữu hình.
Đại sao chổi năm 1882
Trước khi tàu Apollo lên đường
Có lẽ vẫn còn nhiều người nhớ như in cảm giác được xem trực tiếp chương trình phát sóng về Dự án Apollo. Không thể nào quên được, đó là chương trình bay vào vũ trụ có người lái đưa nhân loại lên Mặt Trăng. Việc con người có thể vượt ra ngoài Trái Đất, khám phá vượt qua ranh giới các hành tinh – ngay cả với chúng ta ngày nay, vũ trụ vẫn là không gian chưa được biết đến, nên cảm xúc của thời đó chắc hẳn không chỉ là xúc động mà còn là điều khó tin.
Nhưng trước cả năm 1961 – khi Dự án Apollo bắt đầu – đã có những người tiên phong dũng cảm, liều lĩnh thử thách ghi hình từ không gian vũ trụ.
Đây là bức ảnh được ghi lại bởi máy ảnh gắn trên tên lửa V2 phóng lên từ sa mạc New Mexico vào ngày 24 tháng 10 năm 1946. Dù không nổi tiếng, bức ảnh này có ý nghĩa lịch sử to lớn khi là một trong những hình ảnh đầu tiên chụp từ không gian. Máy ảnh được thiết kế để chụp một bức ảnh mỗi 1,5 giây ở độ cao 65 dặm, và chỉ sau vài phút, phim đã được trả về Trái Đất. Bức ảnh này đã mang lại cho nhân loại một góc nhìn khách quan để xác nhận lại sự tồn tại của Trái Đất từ không gian.
Thật kỳ diệu, phải không? Việc chúng ta – những người đang sống hôm nay – có thể hình dung ra diện mạo của Trái Đất, nơi con người đã sinh sống từ ngàn xưa, có lẽ là một đặc ân. Bị cuốn hút bởi ánh sáng từ hàng triệu năm ánh sáng xa xôi, chúng ta say mê vũ trụ, và từ những bức ảnh vũ trụ mà các bậc tiền bối đã nỗ lực lưu giữ, chúng ta cảm nhận được niềm khao khát khám phá thế giới ngoài kia. Niềm tò mò về bầu trời đêm được truyền lại sẽ tiếp tục mở đường cho những đổi mới trong tương lai.
