Instagramism: ขบวนการสุนทรียศาสตร์แห่งความหลากหลายของวัฒนธรรมภาพถ่ายและการสร้างอัตลักษณ์
ในประวัติศาสตร์สังคมวิทยาและสื่อร่วมสมัย แนวคิดเรื่อง “วัฒนธรรม” ถูกนำมาใช้เพื่ออธิบายพฤติกรรมและความเชื่อของกลุ่มคนในช่วงเวลาหรือสถานที่หนึ่ง ๆ วัฒนธรรมได้ขยายขอบเขตอย่างมากด้วยการเกิดขึ้นของสื่อใหม่ โดยเฉพาะแพลตฟอร์มแบ่งปันภาพถ่ายออนไลน์อย่าง Instagram
งานวิจัยของ เลฟ มาโนวิช นักวิจัยสื่อดิจิทัลที่มีชื่อเสียง ได้เปิดเผยถึงความหลากหลายของวัฒนธรรมภาพถ่ายและความซับซ้อนของการสร้างอัตลักษณ์บนแพลตฟอร์มเหล่านี้
© Lev Manovich
Instagram ในฐานะกลุ่มรวมวัฒนธรรมภาพถ่ายที่หลากหลาย
ปัจจุบัน Instagram ทำหน้าที่เป็นแพลตฟอร์มที่ผู้ใช้แต่ละคนสามารถนิยามรสนิยมทางสุนทรียศาสตร์ของตนเองและแบ่งปันกับผู้คนทั่วโลก อย่างไรก็ตาม ในช่วงแรกของการศึกษาสื่อดิจิทัล Instagram เคยถูกมองว่าเป็นพื้นที่ของวัฒนธรรมภาพถ่ายแบบโมโนคัลเจอร์ในระดับโลก
แต่จากงานวิจัยของเลฟ มาโนวิช พบว่า ปัจจุบันผู้ใช้ที่มีคุณลักษณะหลากหลายต่างใช้ Instagram และสุนทรียศาสตร์ที่สกัดจากผู้ใช้เหล่านี้ได้ก่อให้เกิดวัฒนธรรมภาพถ่ายที่หลากหลายและขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ Instagram พัฒนาไปสู่แพลตฟอร์มแบบมัลติคัลเจอร์ที่หลอมรวมวัฒนธรรมอันหลากหลายซึ่งขับเคลื่อนโดยการแสดงออกของแต่ละบุคคล
“การวิเคราะห์เชิงปริมาณด้วยคอมพิวเตอร์” ในการวิจัยด้านภาพ
ในการวิจัยนี้ ได้ใช้เทคโนโลยี Deep Learning วิเคราะห์ชุดข้อมูลภาพกว่า 100,000 ภาพบน Instagram เพื่อจำแนกเนื้อหากว่า 1,000 ประเภท และเปรียบเทียบลักษณะทางสุนทรียศาสตร์และสไตล์ภาพในมิติเชิงภูมิศาสตร์ โดยใช้เทคนิคการสร้างภาพข้อมูลแบบเฉพาะ การจัดกลุ่มข้อมูล (Data Clustering) และการจำแนกประเภทแบบมัลติคลาส เพื่อเปรียบเทียบกลุ่มตัวอย่างจาก 5 เมืองหลัก
© Lev Manovich
พื้นที่แห่งการแสดงออกที่เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องดุจสสารไหล
ข้อค้นพบจากงานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า Instagram เป็นตัวขับเคลื่อนขบวนการสุนทรียศาสตร์ที่นำเสนอความหลากหลายของสไตล์ผ่านวัตถุ องค์ประกอบ สี และคอนทราสต์ที่แตกต่างกัน เทรนด์และสไตล์ใหม่ ๆ จากแต่ละภูมิภาคแพร่กระจายอย่างรวดเร็วราวกับสสารไหล ผู้ใช้สามารถแสดงออกอย่างสร้างสรรค์และยืดหยุ่น กระบวนการสร้างอัตลักษณ์ผ่านภาพถ่ายนี้ง่ายกว่าการสร้างสรรค์ทางดนตรีมาก ส่งผลให้คนรุ่นใหม่จำนวนมากสร้างและนำเสนออัตลักษณ์ของตนเองผ่านซับคัลเจอร์และแฟชั่นที่หลากหลาย
Instagram จึงทำหน้าที่เป็นเวทีขบวนการสุนทรียศาสตร์ร่วมสมัยที่เปิดโอกาสให้สร้างอัตลักษณ์ที่เปลี่ยนแปลงได้อย่างฉับพลันผ่านภาพถ่าย และเป็นพื้นที่ที่อัตลักษณ์หลากหลายผสานกันผ่านสไตล์และมุมมองที่แตกต่าง ราวกับสสารไหลที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
