สำรวจข้อดีและข้อเสียของ AI ผ่านมุมมองผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม | Knowledge #10

AI สร้างสรรค์ (Generative AI) มีศักยภาพในการผลิตเนื้อหาต้นฉบับใหม่ ๆ และมักถูกอภิปรายในแง่สิทธิของศิลปิน เจ้าของลิขสิทธิ์ ตลอดจนประเด็นแรงงานมนุษย์ อย่างไรก็ตาม ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมกลับได้รับความสนใจน้อยกว่า

ขอชวนสำรวจงานวิจัยที่นำเสนอแง่มุมใหม่เกี่ยวกับ AI ซึ่งกำลังกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนการสร้างสรรค์ของเรา ผ่านมุมมองด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม เพื่อเปิดพื้นที่ให้ขบคิดต่อไป

นักวิจัยจากบริษัท AI สตาร์ทอัพ ร่วมกับนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยคาร์เนกีเมลลอน ได้ทำวิจัยโดยเน้นการวัดปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เกิดขึ้นตามแต่ละภารกิจของ AI

ผลการศึกษาพบว่า งานที่ง่าย เช่น การจัดหมวดหมู่ข้อความ จะปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์เพียง 0.2 ~ 0.5 กรัมต่อ 1,000 คำสั่ง ในขณะที่การสร้างภาพซึ่งเป็นที่นิยมในปัจจุบัน อาจปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์สูงถึง 1,000 กรัมต่อการสร้างภาพ 1,000 ภาพ

กล่าวคือ งานที่เรียบง่ายอย่างการจัดหมวดหมู่ข้อความมีประสิทธิภาพด้านพลังงานสูงและปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อย ในขณะที่งานซับซ้อนอย่างการสร้างภาพด้วย AI กลับใช้พลังงานมากและปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

ในแง่การใช้พลังงาน การสร้างภาพ 1,000 ภาพด้วย AI ต้องใช้ไฟฟ้าถึง 2.907 kWh แม้ตัวเลขนี้อาจดูไม่มากนัก แต่หากเปรียบเทียบกับพลังงานที่ใช้ชาร์จแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า Tesla Model 3 ซึ่งต้องใช้ 50 kWh จะพบว่าพลังงานดังกล่าวเทียบเท่ากับการสร้างภาพได้เพียง 17,200 ภาพ

ปัจจุบันมีการสร้างภาพจำนวนมหาศาลผ่านแพลตฟอร์มต่าง ๆ เช่น , , หากสมมติว่าใช้พลังงานในอัตราเดียวกัน จะเทียบเท่ากับการชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าหลายพันหรือหลายหมื่นคันต่อวันเลยทีเดียว

แม้ AI จะใช้พลังงานขณะประมวลผลงานแต่ละอย่าง แต่ในความเป็นจริง การฝึกสอน (training) และการนำโมเดลไปใช้งาน (deployment) กลับต้องใช้พลังงานมากกว่าหลายเท่า
แม้จะประเมินต้นทุนการฝึกสอนโมเดลได้ยาก แต่เป็นที่ทราบกันดีว่าการฝึกสอนโมเดลใช้พลังงานสูงกว่าการประมวลผลงานแต่ละชิ้นอย่างมหาศาล

สำหรับ ที่ได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่องนั้น มีข้อมูลว่าการฝึกสอนโมเดล ซึ่งมีพารามิเตอร์ถึง 175,000 ล้านตัว ต้องใช้พลังงานสูงถึง 1,287 MWh

เมื่อพิจารณา AI ผ่านมุมมองผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม จะเห็นว่ามีประเด็นด้านการใช้พลังงานและการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ที่ควรคำนึงถึง
อย่างไรก็ดี AI ยังนำมาซึ่งประโยชน์มากมาย เช่น การแก้ไขหรือสร้างสรรค์ภาพที่ซับซ้อนได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องมีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง

อนาคตของ AI อาจขึ้นอยู่กับวิธีที่เราตัดสินใจเลือกใช้งานและอยู่ร่วมกับเทคโนโลยีนี้