การขุดค้นออร่าในภาพถ่าย | Knowledge #2

คุณนิยามตัวเองอย่างไรเมื่อแนะนำตัว?
ครั้งหนึ่งขณะเข้าร่วมอีเวนต์ ฉันได้พบกับครีเอเตอร์ท่านหนึ่งที่แนะนำตัวว่า “ผมทำภาพถ่ายอยู่ครับ” คำพูดนี้และบรรยากาศในขณะนั้นทำให้ฉันสังเกตเห็นว่า การพูดว่า “ถ่ายภาพ” กับ “ทำภาพถ่าย” สะท้อนทัศนคติที่แตกต่างต่อภาพถ่าย คล้ายกับการวางจังหวะของเครื่องหมายวรรคตอน

แม้ฉันจะเคยคิดว่าภาพถ่ายคือสิ่งที่ “ถ่าย” เท่านั้น แต่จริง ๆ แล้วเราสามารถมองว่าภาพถ่ายเป็นสิ่งที่ “ทำ” ได้เช่นกัน

เหตุการณ์นี้ทำให้ฉันตระหนักว่า สิ่งที่ดูเหมือนจะชัดเจนและเป็นสามัญสำนึกในชีวิตประจำวัน หากมองจากมุมที่ต่างออกไป อาจเผยให้เห็นช่องว่างใหม่ ๆ ซึ่งเราอาจเรียกสิ่งนั้นว่า “แรงบันดาลใจ”

แรงบันดาลใจเกิดจากการสั่งสมประสบการณ์ทางประสาทสัมผัสนับไม่ถ้วน ในขณะเดียวกัน การสั่งสมถ้อยคำและสร้างปราสาทแห่งความรู้ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งในการสร้าง “องค์ความรู้” การขุดลึกทฤษฎีภาพถ่ายจึงเป็นการค้นพบเสน่ห์อีกด้านหนึ่งของภาพถ่ายที่ต่างไปจากการถ่ายภาพโดยตรง


ความรู้สึก “ทำภาพถ่าย” ของเขา อาจสอดคล้องกับสิ่งที่กล่าวมานี้

‘Knowledge’ ซีรีส์ที่เจาะลึกองค์ความรู้เกี่ยวกับภาพถ่ายและขยายขอบเขตความคิด ในครั้งนี้ ต่อเนื่องจาก Knowledge #1 เราจะสำรวจว่าเหล่าช่างภาพเข้าใจและนำแนวคิดเรื่องออร่าไปประยุกต์ใช้ในการสร้างสรรค์ผลงานอย่างไร

คุณค่าของช่วงเวลา “ที่นี่และเดี๋ยวนี้”
อย่างไรก็ตาม ออร่าสามารถรับรู้ได้จากมุมมองที่ไม่ใช่เพียงแค่ “โมเมนต์เด็ด” เช่นจูบของคู่รักหน้าศาลากลางปารีส หรือปลากระพงที่กระโจนขึ้นน้ำตก

Atget คือช่างภาพที่บันทึกภาพเมืองปารีสในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เดิมทีเขาตั้งใจจะเป็นจิตรกร แต่ด้วยเหตุผลด้านปากท้องจึงหันมาทำงานเป็นช่างภาพ และมีฝีมือจนได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ด้วยภูมิหลังเช่นนี้ สำหรับ Atget แล้ว ภาพถ่ายไม่ใช่เพียงการแสดงออกทางศิลปะ แต่เป็นอาชีพหลักของเขา ภาพถ่ายปารีสที่เขาบันทึกไว้อย่างต่อเนื่องจึงดูเหมือนไร้อารมณ์ ไร้สีสัน และแข็งทื่อในสายตาบางคน ทว่า หลังจากเขาเสียชีวิต ภาพเหล่านี้กลับได้รับการยอมรับทั้งในฐานะเอกสารทางประวัติศาสตร์และในฐานะศิลปะอย่างแท้จริง นำภาพถ่ายซึ่งเคยเป็นเพียงเทคโนโลยีการทำซ้ำเข้าสู่ขอบเขตของศิลปะ

ออร่าที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของภาพถ่าย Atget คือการเก็บรักษาภาพอดีตของปารีสยุคเก่าไว้ในยุคสมัยที่เมืองกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และการถ่ายทอดภาพเมืองปารีสที่ไร้ผู้คนอย่างน่าประหลาดใจ

บางทีแม้แต่ Atget เองก็อาจรู้สึกอึดอัดกับภาพเหล่านั้น แต่สำหรับเราในยุคปัจจุบัน ภาพถ่ายเหล่านี้กลับกลายเป็นหลักฐานที่ชัดเจนของปารีสที่ไม่มีอีกแล้ว เช่นเดียวกับโบราณสถานอย่างโคลอสเซียมที่ยังคงมีผู้คนหลั่งไหลไปเยือน แม้จะเป็นสถานที่ร่วมสมัย ทิวทัศน์ปารีสในอดีตยังคงได้รับการจดจำและบันทึกไว้ในฐานะประวัติศาสตร์ ยิ่งเวลาผ่านไป คุณค่าในเชิงออร่าของภาพถ่าย Atget ก็จะยิ่งทวีความสำคัญมากขึ้น