มองลอดถนน | 10 คำถามถึง Koji Takasaki | ISSUE #7

‘ISSUE’ ดำดิ่งสู่โลกทัศน์และกระบวนทัศน์ของครีเอเตอร์จากทั่วโลก จุดประกายแรงบันดาลใจใหม่ ๆ
ใน ‘ISSUE #7’ เราได้สัมภาษณ์ 10 คำถามกับช่างภาพสตรีท Koji Takasaki เพื่อสำรวจแรงขับเคลื่อนและเบื้องหลังการยืนหยัดบนถนนของเขา

เกิดและเติบโตในโตเกียว ปีเฮเซ 8 ผมหลงใหลในช่างภาพสตรีทยุคบุกเบิกของภาพถ่ายสีที่ถ่ายทอดยุคสมัยและผู้คนด้วยสายตาสุนทรียะเฉพาะตัว ด้วยแรงบันดาลใจอยากสร้างสรรค์ผลงานแบบนั้นในโตเกียวปัจจุบัน ผมเริ่มถ่ายภาพมาได้ประมาณ 4 ปีแล้ว

ตอนนี้ทำงานประจำและถ่ายสตรีทโฟโต้ในวันหยุด เพิ่งได้รับเชิญจาก Shimazaki (ที่เพิ่งมีบทความลงเมื่อเร็ว ๆ นี้) ให้จัดนิทรรศการครั้งแรกเมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา (ขอบคุณมากครับ)

ช่วงนี้ผมเน้นถ่ายภาพที่มีเมืองและผู้คนเป็นประเด็นหลัก รู้สึกว่าภาพที่ดูสมบูรณ์แบบเกินไปกลับดูไม่จริงใจ เลยตั้งใจเลือกถ่ายสิ่งที่มีความเป็นนิรนามสูง นั่นคือจุดเริ่มต้นของสไตล์ปัจจุบัน
ความงามที่แข็งแกร่งของผู้คนที่เราไม่รู้จักชื่อหรือใบหน้า ความเปราะบางของการใช้ชีวิตที่ถูกเวลาจำกัด ผมพยายามถ่ายทอดสิ่งเหล่านี้ผ่านชัตเตอร์ของตัวเอง ตัดภาพมนุษย์ที่ถูกโอบล้อมด้วยสิ่งประดิษฐ์ในฐานะศิลปะเหนือจริง ส่องแสงให้กับแต่ละบุคคลในยุคที่ความไร้ตัวตนกลายเป็นเรื่องปกติ ซึ่งบางทีก็ทำให้ผมรู้สึกยอมรับตัวเองมากขึ้นด้วย

ไม่ใช่แค่ภาพถ่าย แต่ทั้งดนตรีและภาพยนตร์ที่ผมเคยสัมผัส ต่างก็มีธีมแบบนี้อยู่เสมอ และผมรู้สึกว่าตัวเองสามารถแสดงออกในสาขานี้ได้อย่างมีเหตุผลและความจำเป็น

ไม่แน่ใจว่าเป็นครั้งแรกหรือเปล่า แต่ความทรงจำที่เก่าแก่ที่สุดคือการถ่ายภาพในรถระหว่างท่องเที่ยวกับครอบครัวตอนเด็ก

จำได้ว่าตอนรถวิ่งบนทางด่วน ผมถ่ายภาพธงจำนวนมากที่ตั้งอยู่ข้างทางผ่านพี่ชายที่นั่งข้าง ๆ ความทรงจำอื่น ๆ ในตอนนั้นเลือนลางไปหมดแล้ว ภาพถ่ายก็ไม่มีเหลือ และไม่เคยเห็นภาพที่ล้างออกมาเลย แต่แปลกดีที่แค่จำได้ว่ากดชัตเตอร์ ก็เหมือนความรู้สึกและบรรยากาศในตอนนั้นกลับมาชัดเจนขึ้น ธงที่ปลิวไสวผ่านหน้าต่าง ลมที่พัดโดนหน้า พี่ชายที่เล่นเกมบอย ภาพเหล่านั้นที่ตอนนั้นไม่ได้รู้สึกอะไร แต่เมื่อคิดย้อนกลับไปกลับสวยงามและทำให้รู้สึกดี

มีคนพูดกันว่าภาพถ่ายช่วยรื้อฟื้นความทรงจำ และพลังของการสัมผัสระหว่างกายกับใจนั้นได้รับการพูดถึงมากมาย แต่ในทางกลับกัน แม้ไม่มีภาพถ่ายเหลืออยู่ แค่มีประสบการณ์ว่าเคยถ่าย (หรือถูกถ่าย) ในเวลานั้น ก็มีอิทธิพลต่ออนาคตของตัวเองได้มาก ผมคิดได้ขณะตอบคำถามนี้ว่า แม้ไม่มีใครเห็นหรือประเมิน ภาพถ่ายก็มีความหมายกับตัวเองในระยะยาว ซึ่งเป็นสิ่งที่คนยุคนี้ควรตระหนัก

แต่ก็อดเศร้าไม่ได้ เพราะหลังจากนั้นก็ไม่ได้ไปเที่ยวกับครอบครัวอีกเลย

ผมไม่ได้ถ่ายงานที่ต้องการความคมชัดหรือประสิทธิภาพสูง และช่วงนี้เวลาถ่ายสตรีทก็จงใจลดสปีดชัตเตอร์หรือใช้รูรับแสงแคบสุดเพื่อให้ได้ภาพโฟกัสลึก เลยไม่ค่อยสนใจสมรรถนะของอุปกรณ์

กล้องที่ใช้ก็เป็นมือสองหมด รุ่นแรกของ ดิจิทัลใช้ ถือเป็นการใช้งานที่ยาวนานและยั่งยืนในแง่ SDGs สิ่งสำคัญคือความรู้สึกขณะใช้งาน และความพึงพอใจในฐานะโปรดักต์ที่คุ้มค่ากับเงินที่จ่าย

แต่เรื่องระยะโฟกัสของเลนส์อาจจะพิถีพิถันหน่อย เพราะผมพยายามตัดองค์ประกอบที่ไม่จำเป็นและเน้นการบีบอัดภาพ อีกทั้งต้องการรักษาระยะห่างจากตัวแบบเพื่อไม่ให้ถูกสังเกตเห็น จึงรู้สึกว่าเลนส์มาตรฐานกว้างเกินไป
กับ F3 ผมใช้เลนส์ฟิกซ์ 105mm ของ ส่วน XT2 ใช้เลนส์ซูม 18-135mm (APS-C) ซึ่งเป็นระยะเทเลมากกว่า นอกนั้นแทบไม่ใช้เลย ปกติสตรีทสแนปจะนิยม 50mm หรือกว้างกว่านั้น ผมเองก็เคยใช้เลนส์มาตรฐานมาก่อน แต่เมื่อขัดเกลาสไตล์ตัวเองก็ลงเอยที่เทเลกลาง

ไม่ใช่แค่ช่วงนี้ แต่หลายปีที่ผ่านมา ผมชอบนักดนตรีโฟล์ก มาก

อาจจะไม่ใช่ครีเอเตอร์โดยตรง แต่คนที่มีอิทธิพลกับผมมากที่สุดคือ Keiichiro Hirano, Kazuo Ishiguro, Saul Leiter

Keiichiro Hirano ผมสนใจแนวคิดบุคคลิกภาพแบบแบ่งส่วนของเขา และเห็นด้วยกับแนวคิดที่ยืนยันการมีอยู่ของคนที่คลุมเครือในสังคม Kazuo Ishiguro เพราะผมชอบ ‘Never Let Me Go’ มาก ส่วนช่างภาพ Saul Leiter ผมอาจจะเป็นแฟนคลับที่เริ่มชอบตอนเขาจัดนิทรรศการครั้งที่สองในโตเกียวและกลายเป็นกระแส แต่หากไม่ได้รับแรงกระตุ้นในตอนนั้น ผมคงไม่ได้ถ่ายสตรีทโฟโต้ที่ไม่มีใครเห็นแบบทุกวันนี้
นอกจากนี้ยังได้รับแรงบันดาลใจจากช่างภาพสตรีทร่วมสมัยทั้งมืออาชีพและสมัครเล่นอยู่เสมอ

, และกล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่ที่มองเห็นถึงดาวเสาร์ หรือกล้องโพลารอยด์

ถนนในวันที่ไม่ใช่วันเมฆครึ้ม

ก่อนหน้านี้ผมเป็นคนที่ชอบวิจารณ์คอนเทนต์สำหรับมวลชนทุกประเภท แต่วันหนึ่งก็รู้ตัวว่าถ้าไม่มีสาระก็มีแต่จะดูแย่ เลยเลิกแล้ว

ถ้าจะพูดถึงสิ่งที่ไม่เท่จริง ๆ ก็คือคนที่ปฏิเสธกระแสหลักเพื่อหลีกหนีแก่นแท้ของสิ่งต่าง ๆ ซึ่งก็คือตัวผมเอง

Yahoo Auction

ผมชอบถ่ายภาพเท้าคนด้วยสปีดชัตเตอร์ 1/30 และ F16
ภาพดิจิทัลจะปรับ RAW ทีหลัง แต่ช่วงนี้กำลังทดลองรีทัชเพื่อให้ภาพดิจิทัลกับฟิล์มมีความสอดคล้องกันมากขึ้น