Vì sao chúng ta bị cuốn hút bởi film look? | Focus #649

Những chiếc máy ảnh kỹ thuật số hiện đại ngày nay có độ chính xác, tốc độ và chất lượng hình ảnh đáng kinh ngạc. Thế nhưng, rất nhiều người lại bị hấp dẫn bởi "film look"—họ chủ động thêm hạt, làm mờ màu sắc và làm dịu đi độ sắc nét.

Hiện tượng này không thể giải thích đơn thuần bằng trào lưu hay sở thích retro.
Chính vì sống trong một thời đại tiện lợi và hoàn thiện, chúng ta lại càng khao khát những điều chưa hoàn hảo, những gì còn giữ được cảm giác thủ công và xúc cảm cá nhân.

Truy tìm lý do bị cuốn hút bởi film look cũng chính là hành trình khám phá "mình thực sự mong muốn điều gì ở nhiếp ảnh". Đằng sau vẻ ngoài thị giác, còn ẩn chứa cảm xúc, ký ức và khát vọng biểu đạt cá nhân.

Một trong những lý do khiến film look trở nên cuốn hút là bởi nó không hoàn hảo. Hạt ảnh, chút lệch màu, highlight mờ ảo, dải chuyển tông không đều—tất cả đều có thể bị coi là "thiếu chính xác" theo tiêu chuẩn kỹ thuật số.

Nhưng nhiếp ảnh không chỉ lưu lại trong tâm trí nhờ sự chính xác.
Chính sự mơ hồ, bất toàn ấy lại giúp người xem dễ dàng cảm nhận và đồng điệu cảm xúc với tác phẩm hơn.

Ví dụ, cảnh hoàng hôn nơi đất khách, khoảnh khắc đời thường trên đường về hay góc nghiêng tự nhiên của một người bạn—đôi khi lại gần với ký ức hơn khi hình ảnh có phần mềm mại, không quá sắc nét. Film look được đón nhận như một phương thức biểu đạt nhằm lưu giữ dư âm, cảm giác, thay vì chỉ ghi lại sự thật khách quan.

Một yếu tố quan trọng khác không thể bỏ qua là sức hấp dẫn của "sự chậm rãi" mà film mang lại. Không thể xem ngay sau khi chụp, giới hạn số lượng ảnh, phải chờ đợi quá trình tráng rửa—tất cả đều đối lập với nhịp độ nhanh của môi trường kỹ thuật số hiện nay.

Chính vì thế, ngày càng nhiều người muốn tái hiện không khí ấy bằng kỹ thuật số.

Việc film simulation được ưa chuộng không chỉ bởi màu sắc mà còn bởi mong muốn "chụp một cách trân trọng hơn", "thưởng thức chính hành động sáng tác". Xu hướng quyết định look trước khi chụp hay chú trọng màu sắc gốc cũng xuất phát từ nhu cầu này.

Tuy nhiên, film look không phải là giải pháp vạn năng. Chỉ cần áp dụng các công thức hay preset phổ biến là có thể tạo ra ảnh "giống film", nhưng như vậy chưa chắc đã thể hiện được bản sắc cá nhân.

Điều quan trọng là tự hỏi vì sao mình bị cuốn hút bởi tông màu đó.
Bạn yêu sự dịu dàng của màu sắc, cảm thấy an yên trong bóng tối, hay cảm nhận dấu vết thời gian qua hạt ảnh? Khi nắm bắt được lý do ấy, film look sẽ không còn là phong cách vay mượn mà trở thành phương tiện phản chiếu cảm giác riêng của bạn.

Chụp ảnh kỹ thuật số và bị hấp dẫn bởi chất analog không hề mâu thuẫn. Ngược lại, việc linh hoạt giữa hai thế giới để tìm ra "nhiệt độ nhiếp ảnh" phù hợp với bản thân chính là cách nuôi dưỡng biểu đạt đặc trưng của thời đại ngày nay.