หากคุณเป็นคนรักภาพถ่าย เมื่อได้มองภาพเก่า คุณอาจเคยจินตนาการว่า “ภาพใบนี้ถูกถ่ายขึ้นท่ามกลางห้วงเวลาแบบใดกันนะ”
ใครเป็นผู้กดชัตเตอร์ เหตุใดบุคคลในภาพจึงมีสีหน้าเช่นนั้น และมีใครบ้างที่ไม่ได้ปรากฏอยู่ในภาพ ภาพถ่ายไม่ใช่สิ่งที่มอบคำตอบ หากเป็นสิ่งที่ทิ้งคำถามไว้ และด้วยเหตุนี้เอง ภาพถ่ายจึงสอดประสานกับเรื่องเล่าได้อย่างงดงาม
ครั้งนี้ เราขอแนะนำเรื่องราวที่อยากให้ผู้รักภาพถ่ายได้ลองหยิบมาอ่าน ผลงานเหล่านี้ใช้สตูดิโอถ่ายภาพ ร้านกล้องเรโทร และสตูดิโอถ่ายภาพที่ชวนให้รู้สึกพิศวงอย่างบอกไม่ถูกเป็นฉากดำเนินเรื่อง พร้อมถ่ายทอดว่าภาพถ่ายปลุกเรื่องราวให้ตื่นขึ้นได้อย่างไร
ภาพถ่ายเก่ายังคงเก็บรักษาห้วงเวลาที่ไม่เคยถูกส่งมอบไว้ — 『江ノ島西浦写真館』
“ภาพถ่ายที่ยังไม่ได้ส่งมอบ” ซึ่งหลงเหลืออยู่ในสตูดิโอถ่ายภาพ
ภาพที่มีผู้สั่งถ่ายไว้ แต่ไม่เคยไปถึงมือเจ้าของนั้น มีเหตุผลหรือเรื่องราวใดซ่อนอยู่กันแน่
『江ノ島西浦写真館』 โดย 三上延 เป็นนวนิยายลึกลับแนววัยเยาว์ที่มีฉากเป็นสตูดิโอถ่ายภาพอายุกว่าหนึ่งศตวรรษ พาผู้อ่านติดตามอดีตและความลับซึ่งถูกปลุกขึ้นจากภาพถ่ายที่ตกค้าง หลังการเสียชีวิตของ 西浦富士子 ผู้เป็นย่า 桂木繭（まゆ） เดินทางมายังสตูดิโอถ่ายภาพบนเกาะเอโนชิมะเพื่อจัดการทรัพย์สินของผู้ล่วงลับ ที่นั่น เธอพบภาพถ่ายจำนวนหนึ่งซึ่งไม่เคยถูกส่งมอบให้ผู้ว่าจ้าง 繭 ผู้เคยใฝ่ฝันจะเป็นช่างภาพแต่กลับวางมือจากกล้องเพราะเหตุการณ์บางอย่าง จึงเริ่มแกะรอยปริศนาที่ซ่อนอยู่ในภาพเหล่านั้น
สิ่งที่น่าสนใจสำหรับคนรักภาพถ่ายคือ ผลงานนี้ไม่ได้ถ่ายทอดภาพถ่ายในฐานะหลักฐานหรือความทรงจำเท่านั้น หากมองว่าเป็น “สิ่งซึ่งควรจะถูกส่งมอบให้ใครบางคน”
บางทีภาพถ่ายอาจไม่ได้มีความหมายเพียงในฐานะภาพบนหน้าจอ แต่จะเริ่มมีความหมายก็ต่อเมื่อมันเคลื่อนย้ายในฐานะวัตถุและไปถึงมือใครสักคน ทว่า หากภาพนั้นไม่เคยถูกส่งมอบ หากมันยังคงหลับใหลอยู่บนชั้นหรือในกระป๋องภายในสตูดิโอถ่ายภาพเป็นเวลาหลายปีเล่า
ภาพถ่ายโดย Yukihiro
เรื่องราวเริ่มต้นจากคำถามว่า เหตุใดภาพเหล่านั้นจึงไม่เคยถูกรับไป
ทั้งภาพเก่า ภาพครอบครัว และภาพพิมพ์ที่พบในทรัพย์สินของผู้ล่วงลับ อีกทั้งยังมีเอโนชิมะเป็นฉาก ทำให้เนื้อหามีความสมจริงบางอย่างจนแทบไม่น่าเชื่อว่าเป็นเรื่องแต่ง จึงอยากชวนให้คุณลองหยิบผลงานเล่มนี้มาอ่าน
กล้องยังคงเก็บร่องรอยของเจ้าของคนก่อนไว้ — 『谷中レトロカメラ店の謎日和』
ไม่เพียงภาพถ่ายเท่านั้น ตัวกล้องเองก็เป็นที่สถิตของเรื่องราวนับไม่ถ้วน
เมื่อได้กล้องมือสองมาไว้ในมือ คุณเคยจินตนาการถึงเจ้าของคนก่อนหรือไม่
กล้องเคยถูกพาไปที่ใด บันทึกสิ่งใดไว้ และเหตุใดเจ้าของจึงตัดสินใจปล่อยมันไป
ภาพถ่ายโดย YuKoreeda
『谷中レトロカメラ店の謎日和』 โดย 柊サナカ เป็นนวนิยายลึกลับแบบเรื่องสั้นต่อเนื่อง มีฉากเป็น “今宮写真機店” ร้านกล้องเก่าแก่ในย่านยานากะ กรุงโตเกียว 山之内来夏 ซึ่งขอให้ร้านรับซื้อกล้องเพื่อนำไปจัดการในฐานะทรัพย์สินของผู้ล่วงลับ รู้สึกประทับใจในองค์ความรู้ของ 今宮龍一 เจ้าของร้าน และเริ่มทำงานพิเศษที่นั่น
สิ่งที่ถูกนำเข้ามาในร้านล้วนพ่วงมาด้วยปริศนาเล็ก ๆ เกี่ยวกับกล้อง ไม่ว่าจะเป็นกล้องของเล่นที่แมวคาบมา กล้องฮาล์ฟเฟรมที่ชำรุด หรือภาพถ่ายจากกล้องสเตอริโอ
เสน่ห์ของผลงานชิ้นนี้ไม่ได้อยู่เพียงความเพลิดเพลินจากชื่อและโครงสร้างของกล้องคลาสสิกที่ปรากฏในเรื่องเท่านั้น หากยังอยู่ที่การถ่ายทอดกล้องในฐานะ “เครื่องมือส่งต่อความทรงจำของผู้คน”
กล้องมือสองยังคงมีร่องรอยของเจ้าของหลงเหลืออยู่ ทั้งตัวบอดี้ที่มีรอยถลอก หนังหุ้มซึ่งผ่านการใช้งานมาอย่างหนัก สัมผัสของก้านขึ้นฟิล์ม และฝ้าขุ่นในช่องมองภาพ แต่เหตุใดเราจึงอดชื่นชมร่องรอยเล็ก ๆ เหล่านี้ไม่ได้ บางทีกล้องรุ่นที่คุณครอบครองอาจปรากฏขึ้นในเรื่องโดยไม่ทันตั้งตัว และเมื่ออ่านจบ คุณอาจอยากมองกล้องสักตัวบนชั้นของตนด้วยสายตาที่ต่างออกไปเล็กน้อย
การย้อนมองชีวิตผ่านภาพถ่าย — 『人生写真館の奇跡』
หากชีวิตของคุณสามารถหลงเหลืออยู่ในรูปของภาพถ่ายได้เพียงหนึ่งใบ คุณจะเลือกเก็บช่วงเวลาใดไว้
『人生写真館の奇跡』 ของ 柊サナカ เป็นเรื่องราวที่มีฉากเป็นสตูดิโอถ่ายภาพซึ่งตั้งอยู่ระหว่างเส้นทางสู่สรวงสวรรค์ ผลงานนี้ได้รับการแนะนำในฐานะนวนิยายลึกลับกินใจ ว่าด้วย 平坂 ชายหนุ่มผู้สูญเสียความทรงจำ ซึ่งช่วยเหล่าผู้ล่วงลับย้อนมองชีวิตของตนเอง นำพาพวกเขากลับไปสู่อดีต และเปิดโอกาสให้ถ่ายภาพช่วงเวลานั้นขึ้นใหม่
สำหรับคนรักภาพถ่าย ฉากสมมตินี้ชวนให้รู้สึกสะเทือนใจอย่างยิ่ง การถ่ายทอดชีวิตทั้งชีวิตผ่านภาพเพียงใบเดียวเป็นเรื่องยาก ถึงกระนั้น เมื่อมองภาพถ่าย บางครั้งเรากลับรู้สึกราวกับได้ย้อนคืนไปยังช่วงเวลาหนึ่งในอดีต ไม่ว่าจะเป็นภาพครอบครัวสมัยเยาว์วัย ภาพที่ระลึกในช่วงชีวิตนักเรียน หรือภาพหนึ่งใบจากการเดินทาง ภาพถ่ายสามารถเรียกคืนห้วงเวลาที่เราหลงลืมไปแล้วได้อย่างไม่ทันตั้งตัว
ภาพถ่ายโดย Roger Huang
ในเรื่องนี้ สตูดิโอถ่ายภาพได้รับการมองในฐานะ “สถานที่” ซึ่งเก็บรักษาชีวิตของผู้ล่วงลับไว้เป็นภาพถ่าย และเปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนได้ย้อนทบทวนชีวิตของตน
ภาพถ่ายหนึ่งใบไม่อาจอธิบายชีวิตได้ทั้งหมด ทว่ามันก็สามารถยื่นส่งห้วงเวลาที่บุคคลหนึ่งเคยมีชีวิตอยู่อย่างแท้จริงให้แก่เราได้อย่างสงบนิ่งยิ่งกว่าถ้อยคำ
ภาพถ่ายในฐานะประตูสู่เรื่องเล่า
บางครั้ง ลองวางกล้องลงแล้วถือกาแฟสักแก้ว เพื่อใช้เวลาในแบบที่งดงามราวกับภาพถ่ายดูบ้าง!
การอ่านนวนิยายอาจมาพร้อมแรงกดดันว่าต้องอ่านให้จบ แต่ผมคิดว่าเพียงเปิดผ่านหน้าต่าง ๆ แล้วอ่านบางช่วงที่ได้พบ ราวกับกำลังตัดเก็บเสี้ยวขณะหนึ่งของเรื่องราวไว้ ก็เพียงพอแล้ว นั่นเองก็เป็นการจับภาพด้วยถ้อยคำ และอาจกลายเป็นแรงบันดาลใจอันดีต่อการสร้างสรรค์งานภาพถ่ายของคุณ