photo poster project | เมื่อถ้อยคำไม่อาจเอื้อนเอ่ย ภาพถ่ายเริ่มบอกเล่าเรื่องราว โดย Hank | ISSUE #161

cizucu ได้จัดโครงการ ขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก เพียงแค่ส่งภาพถ่ายของคุณผ่าน cizucu คุณก็สามารถเข้าร่วมในนิทรรศการโฟโต้โปสเตอร์ และได้พบปะกับเพื่อนช่างภาพที่ยังไม่เคยรู้จักมาก่อน

ในครั้งนี้ เราได้พูดคุยกับคุณ Hank ครีเอเตอร์ผู้เข้าร่วม photo poster project

ผมชื่อ施博瀚 (Hank) เป็นครีเอเตอร์อิสระที่เดินทางไปมาระหว่างไต้หวันและญี่ปุ่น โดยมีแกนหลักอยู่ที่การถ่ายภาพและเขียนบทความ

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ผมมุ่งเน้นบันทึกเหตุการณ์ศิลปะและวัฒนธรรม ถ่ายภาพสารคดีที่สะท้อนชีวิตในเมือง ถนน และสังคม รวมถึงบันทึกการเดินทาง นอกจากนี้ยังถ่ายทอดเรื่องราวของผู้คนและสถานที่ที่ได้พบเจอระหว่างการเดินทางผ่านตัวอักษร

สำหรับผม ภาพถ่ายไม่ใช่แค่ “ผลงานศิลปะ” แต่เป็นเครื่องมือสำคัญในการรับฟังโลกและสำรวจจิตใจของตนเอง

ไม่ว่าจะเป็นที่พักในดินแดนหิมะ เทศกาลศิลปะที่กลับไปเยือนอีกครั้ง หรือแม้แต่ขอบสนามแข่งขัน ผมอยากบันทึกอุณหภูมิและลมหายใจที่มีอยู่จริงในขณะนั้นอย่างซื่อตรง พร้อมส่งต่อความประหลาดใจเล็กๆ สู่หัวใจของผู้ชม โดยให้ความสำคัญกับความจริงแท้เป็นหลัก

จุดเริ่มต้นคือรุ่นน้องที่ไปศึกษาต่อที่ญี่ปุ่นได้เข้าร่วมโครงการ open call และได้รับรางวัล หลังจากนั้นเขายังได้รับเชิญให้สัมภาษณ์กับทีมงานด้วย เมื่อผมได้อ่านบทความนั้นเป็นครั้งแรก ผมรู้สึกว่า “ภาพถ่ายหนึ่งใบสามารถถูกมองอย่างตั้งใจ และมีโอกาสถูกถ่ายทอดอย่างประณีตสู่ผู้คนมากมาย”

ต่อมา เมื่อทราบว่า จะจัดขึ้นที่ไต้หวันเป็นครั้งแรก และไม่จำกัดว่าต้องเป็นมืออาชีพหรือใช้อุปกรณ์แบบใด ขอเพียงมี “ภาพถ่ายหนึ่งใบที่อยากแบ่งปัน”
ด้วยความที่เป็นครั้งแรกและผมเองก็ใช้ภาพถ่ายเป็นวิธีการแสดงออกหลักอยู่แล้ว จึงรู้สึกว่านี่คือฟอร์แมตที่เหมาะสมที่สุด ราวกับว่าทุกคนได้รับการบอกว่า “ไม่ต้องกังวลเรื่องความสมบูรณ์ของภาพถ่าย แค่เป็นตัวเองก็เพียงพอ”

ที่ผ่านมา ผมเคยเข้าร่วม group exhibition ทั้งในไต้หวันและญี่ปุ่น แต่การนำเสนอเพียงหนึ่งชิ้นงาน พร้อมกับขึ้นพูดเล่าเรื่องราวเบื้องหลังด้วยตนเองนั้นเป็นประสบการณ์ครั้งแรก นี่จึงเป็นโอกาสดีในการทบทวนผลงานของตัวเองและค้นพบตัวตนใหม่อีกครั้ง จึงตัดสินใจเข้าร่วมอย่างเป็นธรรมชาติ

สิ่งที่ประทับใจที่สุดหลังจากได้เข้าร่วมคือบรรยากาศของ exhibition space ที่ดูอบอุ่นและเป็นกันเองมากกว่าการเป็น “นิทรรศการภาพถ่าย” แบบดั้งเดิม ไม่มีการเปรียบเทียบว่าใครถ่ายเก่งกว่า แต่ทุกคนตั้งใจฟังเหตุผลของแต่ละคนว่าทำไมถึงเลือกภาพถ่ายใบนั้น

เมื่อได้เห็นภาพถ่ายของตัวเองถูกพิมพ์ขนาดใหญ่และติดบนผนัง รู้สึกเหมือนฝากช่วงเวลาหนึ่งในอดีตไว้กับพื้นที่นิทรรศการ เดิมทีคิดว่าแค่นำผลงานมาจัดแสดง แต่จริง ๆ แล้วกลับกลายเป็นการเปิดเผยความทรงจำส่วนตัวต่อหน้าผู้คนที่ไม่รู้จักเป็นครั้งแรก

ครีเอเตอร์จากหลากหลายพื้นเพทั้งในไต้หวันและญี่ปุ่นมายืนหน้าภาพถ่าย แลกเปลี่ยนบทสนทนา แม้จะไม่ได้ใช้ภาษาเดียวกันทั้งหมด แต่ความรู้สึก “หันกลับไปมองเป็นครั้งสุดท้ายก่อนจากลา” ที่ถ่ายทอดผ่านภาพก็ถูกแบ่งปันอย่างเป็นธรรมชาติ

ความรู้สึก “ได้รับการเข้าใจ” นี้มีความหมายมากสำหรับผมที่มักทำงานไกลบ้านและไม่ถนัดในการถ่ายทอดอารมณ์ผ่านถ้อยคำ

ภาพถ่ายนี้คือห้องส่วนตัวของผมในหอพักชายที่เอจิโกะยูซาวะ วันนั้นเป็นวันสุดท้ายของการทำงานที่นั่น หลังจากตื่นแต่เช้าตรู่และเตรียมตัวเก็บของ ผมเพิ่งนึกขึ้นได้ว่า “ยังไม่เคยถ่ายภาพห้องนี้เก็บไว้อย่างจริงจังเลย”

ห้องนี้เป็นห้องเดี่ยวเพียงห้องเดียวในหอพัก มีโต๊ะทำงานตั้งอยู่ด้วย บนโต๊ะมีบันทึกการประชุม แผนงาน สมุดโน้ต กระดาษโน้ต และที่ชาร์จอุปกรณ์วางปะปนกันอย่างไม่เป็นระเบียบ นอกหน้าต่างคือเช้าวันใหม่ในดินแดนหิมะที่เริ่มสว่างแล้ว
ผมตั้งกล้องบนขาตั้ง ไม่เปิดไฟ ใช้แสงธรรมชาติถ่ายภาพโดยไม่จัดฉากหรือเก็บของ เพราะอยากบันทึก “สภาพที่แท้จริงก่อนจากลา”

“ขอบคุณสำหรับทุกอย่าง แล้วพบกันใหม่!”
ผมไม่ถนัดเรื่องการกล่าวลา จึงเขียนโน้ตสั้น ๆ ทิ้งไว้ แล้วออกจากหอพักอย่างเงียบ ๆ พยายามไม่ให้มีเสียงฝีเท้า ก่อนเดินจากไปและออกจากเมืองเล็ก ๆ แห่งนี้

ภาพถ่ายนี้กลายเป็นภาพที่ผมเปิดดูทุกครั้งเมื่อหวนคิดถึงช่วงเวลานั้น เตือนให้นึกถึงการตื่นตีสี่ไปโกยหิมะกับเพื่อน ๆ มื้อเย็นรอบเตาไฟ และวันเวลาที่แผนการมากมายถูกพูดคุยและเกิดขึ้นในหอพัก

สำหรับผม ภาพนี้เปรียบเสมือนจดหมายฉบับสุดท้ายที่เขียนถึงช่วงเวลานั้นในดินแดนหิมะ ดังนั้นหากจะเลือกภาพหนึ่งใบเพื่อย้อนรำลึกอดีตที่ไทเป ผมก็จะเลือกภาพนี้โดยไม่ลังเล

หากคุณมี “ภาพถ่ายที่รู้สึกว่ามีเรื่องราวแต่ยังไม่อาจถ่ายทอดเป็นถ้อยคำ” หรือ “ภาพที่ยังไม่ได้เผยแพร่และถูกเก็บไว้ในคอมพิวเตอร์มาตลอด” ผมอยากชวนให้ลองเข้าร่วมดูสักครั้ง
ที่นี่ไม่ใช่เวทีแข่งขัน และไม่จำเป็นต้องเตรียมพอร์ตโฟลิโอที่สมบูรณ์ สิ่งที่ต้องมีคือภาพถ่ายหนึ่งใบที่ยังคงอยู่ในใจและนึกถึงเสมอ

ใน ภาพถ่ายของคุณจะถูกพิมพ์อย่างประณีตและจัดแสดงบนผนัง คุณจะได้ยืนอยู่ข้างภาพนั้น ใช้เวลาเล่าเรื่องราวและความทรงจำในขณะนั้นให้ผู้คนได้รับรู้
ในขณะเดียวกัน คุณจะได้ฟังประสบการณ์และความทรงจำจากผู้คนที่มีพื้นเพแตกต่างกัน ผ่าน “ภาพถ่ายหนึ่งใบ” “ประสบการณ์หนึ่งครั้ง” “ความทรงจำหนึ่งเรื่อง” ของแต่ละคน

บางทีสิ่งที่เราขาดไม่ใช่ภาพถ่าย แต่เป็นพื้นที่ที่เราสามารถพูดได้อย่างมั่นใจว่า “แท้จริงแล้ว ฉันให้ความสำคัญกับสิ่งนี้”
หากตอนนี้คุณรู้สึกลังเลกับภาพถ่ายหรือชีวิตประจำวัน ที่นี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นที่อบอุ่นสำหรับคุณ